پنجشنبه , نوامبر 23 2017
کتابهای تاریخ اسلام در بیست و نهمین نمایشگاه کتاب تهران
کتابهای تاریخ اسلام در بیست و نهمین نمایشگاه کتاب تهران

گزارشی از کتابهای تاریخ اسلام و ایران در بیست و نهمین نمایشگاه کتاب تهران

بیش از 400 هزار عنوان کتاب در بیست و نهمین نمایشگاه کتاب تهران عرضه شده است. حدود 200 هزار عنوان کتاب خارجی و بیش از 200 هزار عنوان کتاب فارسی(منبع سایت نمایشگاه کتاب). احتمالا برای علاقه مندان به تاریخ، به خصوص تاریخ اسلام و ایران، این سوال پیش می آید که سهم کتابهای تاریخی در میان انبوه عناوین کتابها چقدر بوده است؟ و یا چه کتابهای جدیدی در حوزه تاریخ اسلام و ایران منتشر شده است؟ امسال من هم مانند تمام کتاب دوستان از چند ماه قبل منتظر آغاز به کار نمایشگاه کتاب بودم. ایده ای به ذهنم آمد که گزارشی از کتابهای تاثیر گذار تاریخی در نمایشگاه کتاب تهیه کنم و در سایت تخصصی تاریخ اسلام به خوانندگان عزیز ارائه کنم. پس با ما همراه شوید تا بهترین و جذاب ترین کتابهای عرضه شده در زمینه تاریخ را با هم مرور کنیم:
حدود ساعت پنج و نیم صبح از خانه بیرون آمدم و از قم به سمت نمایشگاه کتاب رفتم، قبل از ساعت 9 صبح به نمایشگاه کتاب رسیدم. تابلوهای کنار اتوبان من را به پارکینگ بزرگ کنار نمایشگاه راهنمایی می کردند. با وجود اینکه فاصله پارکینگ تا محل اصلی نمایشگاه کتاب طولانی بود؛ اما ماشین های متعدد، بازدیدکنندگان را بدون هیچ اتلاف وقتی به محل نمایشگاه کتاب منتقل می کردند. نمایشگاه کتاب ساعت 10 شروع بکار می کند و حدود 1 ساعت منتظرم ماندم تا درهای غرفه ها باز شود.

کتابهای تاریخ اسلام و ایران در بخش نشر دانشگاهی

اول رفتم به سالن های دانشگاهی که در انتهای فضای نمایشگاه بود، اولین چیزی که در سالن های دانشگاهی به چشم می خورد، غلبه ی کتابهای کمک آموزشی و آمادگی برای آزمون های مختلف است. آن طور که من مشاهده کردم کتابهای کمک آموزشی در رشته های حقوق و یا مهندسی بیشتر به چشم می خورد. از میان این همه غرفه دانشگاهی، برای پیدا کردن کتابهایی در مورد تاریخ، انتشارات سمت، مسلما بهترین و بزرگترین گزینه است و به غیر از انتشارات سمت کتاب مهمی در مورد تاریخ به چشمم نخورد.
انصافا من کتابی از انتشارات سمت نخریده ام که کتاب فاخر و پر محتوایی نباشد. در میان کتابهای مرتبط با تاریخ برخی کتابها برایم جذاب و جالب بودند که مشخصات برخی از آنها را با هم مرور می کنیم.

غرفه انتشارات سمت به شکلی نبود که بتوانی واردش بشوی و کتاب ها را تورق کنی . از پشت پیشخوان باید نام کتاب را می گفتی تا برایت بیاورند و کتاب را بررسی کنی اولین کتابی که در تاریخ نظرم را جلب کرد کتاب سکه های ایران در دوره اسلامی: از آغاز تا برآمدن سلجوقیان ( مشخصاتش را در ادامه در جدول آثار انتشارات سمت آورده ام.) بعد از آن سعی کردم با استفاده از اپلیکیشن نمایشگاه کتابهای انتشارات سمت را جستجو کنم که به نتایج جالبی برخوردم.

کتاب بسیار جالبی که بدون تردید خریداری کردم کتاب « مطالعات اسلامی در غرب» نوشته ی استاد بنده دکتر محسن الویری بود. این کتاب هر چند مستقیما در مورد تاریخ ایران یا اسلام نبود اما به نظرم همه متخصصان در تاریخ باید این کتاب را مطالعه کنند. تقریبا می توان با صراحت گفت که این موضوع نظیری ندارد و کمتر در مورد مستشرقان در ایران کار شده است. کتاب فعالیتهای مستشرقان را در علوم اسلامی تقسیم بندی کرده است و مهم ترین فعالیت آنها را در علوم مختلف اسلامی بررسی کرده است.

اما وقتی به خانه بر گشتم، سری به سایت انتشارات سمت زدم و تازه های آثار این انتشارات را در موضوع تاریخ ایران و اسلام پیدا کردم و در ادامه لیست مهمترین آثار جدید این انتشارات را در تاریخ اسلام و ایران خدمتتان عرضه می کنم.

 

لیست تازه های نشر انتشارات سمت:

عنوان كتاب نويسنده مترجم شابک تعداد صفحه قیمت
تاریخ‌ نگاری اسلامی چیس اف. رابینسون Chase F. Robinson دکتر محسن الویری 978-964-530-970-9 387 95000 ريال
خراج : از آغاز فتوحات اسلامی تا میانه قرن سوم هجری دکتر غیداء خزنة کاتبی حسین منصوری 978-600-02-0033-6 500 135000 ريال
سکه های ایران در دوره اسلامی: از آغاز تا برآمدن سلجوقیان دکتر حسن رضائی باغ بیدی 978-600-02-0055-8 758 400000 ريال
تاریخ نگاری محلی ایران در دوره اسلامی (تا سده هفتم هجری) دکتر عبدالرحیم قنوات 978-600-298-047-2 424 157000 ريال
فلسفه نظری تاریخ ( مبانی ، مفاهیم و نظریه ها ) دکتر مجید کافی 978-600-298-046-5 440 155000 ريال
ادیان و مذاهب در ایران باستان دکتر کتایون مزداپور و همکاران 978-600-02-0138-8 604 205000 ريال
تاریخ اجتماعی ( مسائل ، راهبردها و روش‌ ها ) مایلز فربرن دکتر ابراهیم موسی‌ پور بشلی ، محمد ابراهیم باسط 978-600-02-0142-5 424 145000 ريال
آموزش تاریخ در دانشگاه : ارتقای سطح یادگیری و فهم آلن بوث سید محسن علوی پور 978-600-02-0144-9 301 100000 ريال
تاریخ ادبیات ایران (2) : از آغاز سلجوقیان تا حمله مغول دکتر سید علی‌ اصغر میر باقری فرد 978-600-02-0213-2 303 110000 ريال
تاریخ تصوف (جلد دوم) : سیر تطور عرفان اسلامی از قرن هفتم تا دهم هجری دکتر سید علی‌ اصغر میر باقری‌ فرد 978-600-02-0248-4 276 95000 ريال

 

کتابهای تاریخ اسلام و ایران در بخش عمومی نمایشگاه کتاب تهران

بعد از گشت و گذار در بخش دانشگاهی به بخش عمومی آمدم که بخش عمده ی کتابها در این بخش قرار داشت. اولین غرفه ای که نظرم را جلب کرد غرفه «پژوهشگاه حوزه و دانشگاه» بود.

طراحی و چینش غرفه چندان چنگی به دل نمی زد و شاید کتابها با سلیقه چیده نشده بودند اما کتابهای این انتشارات برای تاریخ دوستان بسیار آشناست و کتابهایی بسیار متین و پرمحتوا در موضوعات مختلف تاریخ اسلام و ایران چاپ کرده اند.  از قفسه بخش تاریخ عکس گرفتم. جزئیات کتابهای انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، در نمایشگاه کتاب به این شرح بود.

عنوان کتاب نویسنده شابک تعداد صفحه قیمت توضیحات
نقد و بررسی منابع تاریخی فتوح در سه قرن اول هجری حسین عزیزی 978-600-5486-88-9 436 72000 ریال برگزیده در :پانزدهمين همايش كتاب سال حوزه ، سال ۹۲ ، شايسته تقدير
زبیریان و تدوین سیره نبوی محمدرضا هدايت‏ پناه 978-600-5486-17-9 500 79000 ریال
نظام اداری مسلمانان در صدر اسلام عليرضا ذكاوتي قراگزلو 978-964-7788-45-8 458 82000 ریال گویا از نشر سمت است ولی در غرفه این انتشارات عرضه شده بود.
اقتصاد و سیاست خارجی عصو صفوی حسن زنديه 9789647788861 210 برگزیده در :اولين جشنواره كتاب خانواده ، ۸۶

 

همچنین کتابهایی همچون «دولت موحدون» «دولت ایوبیان» «دولت ادریسیان» «ممالیک» «دولت عباسیان» و … از جمله کتابهایی بودند که در غرفه پژوهشگاه حوزه و دانشگاه به چشم می خوردند. برای اطلاع از کتابهای با موضوع تاریخ اسلام می توانید به سایت پژوهشگاه حوزه و دانشگاه مراجعه کنید.

غرفه بعدی «سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی» بود. طراحی غرفه بسیار چشم نواز بود و کتابهای با موضوع تاریخ، در قفسه ای با عنوان «تاریخ و تمدن» جای گرفته بودند. بعد از اینکه به خانه آمدم در مورد تک تک این کتابها در اینترنت جستجو کردم و با توجه به اینکه خلاصه ای از هر کتاب در سایت انتشارات بود. بنابر این در اینجا لیست کتاب ها را با توضیحات برگرفته از سایت ناشر می آورم.

درآمدی بر تاریخ نگاری ایرانی ـ اسلامی با تأکید بر(یعقوبی، مقدسی، گردیزی و ابن فندق)
این کتاب در دو بخش تنظیم شده است مطالب بخش اول در قالب دو فصل با عناوین «ملاحظه‌هایی درباره تاریخ و تاریخ‌نگاری»، در راستای طرح مفاهیم و مبانی نظری مؤثر بر فهم تاریخ‌نگاری اسلامی و بینش و روش در تاریخ‌نگاری اسلامی در راستای طرح اهمیت و جایگاه تاریخ‌نگاری اسلامی در وجوه سلبی و ایجابی ـ در حد بضاعت نگارنده ـ پردازش شده است. این مطالب با این انگیزه طرح شده است که ضمن مفهوم پردازی و طرح مباحث نظری موضوع و در حکم پیش درآمدی بر مباحث بخش دوم، مروری کلی بر سیر تحول تاریخ‌نگاری داشته باشد. آنچه در این بخش آمده است بیشتر با رویکردی آسیب‌شناختی و نگرش سلبی مطرح شده است. بخش دوم جایگاه تاریخ نگارانه چهار مورخی که در قرون سوم تا ششم هجری می‌زیسته‌اند، بررسی می‌کند. این تاریخ‌نگاران یا قومیت ایرانی و اصل و نسب پارسی داشته‌اند، یا به زبان فارسی می‌نوشته‌اند.
فصول بخش‌ها عبارتند از: بخش اول: تاریخ‌نگاری و جایگاه آن در اسلام ـ فصل اول: ملاحظه هایی درباره تاریخ و تاریخ‌نگاری ـ فصل دوم: بینش و روش در تاریخ‌نگاری اسلامی
بخش دوم: جایگاه تاریخ‌نگارانه مورخان ایرانی ـ فصل اول: جایگاه تاریخ‌نگارانه یعقوبی ـ فصل دوم: جایگاه تاریخ‌نگارانه مقدسی ـ بخش سوم: جایگاه تاریخ‌نگارانه گردیزی ـ بخش چهارم: جایگاه تاریخ‌نگارانة ابن‌فندوق
مولف سیدابوالفضل رضوی
تعداد صفحات 334 صفحه
قطع رقعی
نوبت چاپ اول ـ 1394

بررسی تاریخی تفکر شیعه اثنی عشریه

این کتاب شامل چهار فصل است که نخستین فصل آن به بررسی مفاهیم و معرفی منابع مربوط به این تحقیق اختصاص دارد. فصل دوم درباره ادوار تاریخی شیعه است و بر این حقیقت تأکید می کند که اصول اعتقادی شیعه برگرفته از قرآن و سنت است؛ هر چند در برخی ادوار بر بعضی از اصول بیشتر تأکید شده است. فصل سوم، مبانی روایی شیعه امامیه اثنی عشریه و احادیث دوازده امام بررسی می کند. فصل چهارم تبیین می کند که شیعه اثنی عشریه همان شیعه امامیه است و تأکید می کند، باورهای شیعیان بعد از شروع غیبت کبری، همان باورهای شیعیان عصر ائمه(ع) است که امامیه نامیده می شدند.
این کتاب به قلم غلامحسن محرمی با شمارگان 300 نسخه، 244 صفحه و قیمت 15000 تومان منتشر شده است.

مولف غلامحسن محرمی
تعداد صفحات 244 صفحه
قطع رقعی
نوبت چاپ دوم ـ 1394

(بیست نهمین نمایشگاه کتاب تهران) 
پژوهش در زندگی امامان(ع): مبانی و روش ها
تاریخ زندگی ائمه(ع) یکی از پرفایده ترین مقاطع تاریخی برای مطالعه می باشد. آنان کاملترین انسان ها بعد از پیامبران هستند. محتوای این کتاب منهای مباحث مقدماتی از دو بخش کلی تشکیل شده که عبارتند از: مبانی و روش های بررسی سندی و متنی گزارش های تاریخی درباره زندگی ائمه معصوم(ع) که به کدام دسته از گزارشگران و راویان تاریخ ائمه(ع) می توان اطمینان کرد و چه اصنافی قابل اعتماد نیستند و چه گروه هایی سعی در جعل روایت تاریخی در مورد ائمه(ع) داشته اند و نیز بر اساس چه ملاک هایی می توان متن گزارش های تاریخی را مورد بررسی و نقد قرارد که در پنج فصل تنظیم یافته است:
ـ فصل اول: بررسی مبانی روش تحقیق در تاریخ
ـ فصل دوم: بررسی اعتبار متون و گزارش های کهن درباره تاریخ زندگی ائمه(ع)
ـ فصل سوم: بررسی مبانی کلامی تحقیق در تاریخ زندگی امامان(ع)
ـ فصل چهارم: بررسی مبانی رفتارهای سیاسی در تاریخ زندگی ائمه(ع)
ـ فصل پنجم: بررسی واقعیت های تاریخی در حیات ائمه(ع)
این کتاب به قلم غلامحسن محرمی با شمارگان 300 نسخه، 204 صفحه و قیمت 12500 تومان منتشر شده است.
مولف غلامحسن محرمی
تعداد صفحات 204 صفحه
قطع رقعی
نوبت چاپ اول ـ 1394

نگاهی نو به تاریخ جهان اسلام
کتاب (تاریخ جهان اسلام) نوشته پروفسور رینهارد شولز- استاد دپارتمان مطالعات اسلامی دانشگاه برن سوئیس- یکی از جدیدترین کتاب های است که طی چند سال گذشته در ارتباط با جهان اسلام در قرن بیستم تألیف شده است.او از دیدگاهی خاص سهم قابل ملاحظه ای در گشودن افقی نو در زمینه مطالعه کشورهای اسلامی در جهان غرب ایفا نموده است.وی در این راستا با نگرشی جدید و دیدگاهی جامعه شناختی، به تحلیل وقایع تاریخی و شاخصه های سیاسی جهان اسلام از خاورمیانه تا شمال و غرب آفریقا از یک سو و خاور دور و اروپا از سوی دیگر پرداخته است و در این کتاب در مقاطع ده ساله و به صورت مقطعی تاریخ حوادث سیاسی و اجتماعی و فرهنگی جوامع اسلامی را از دیدگاه خاص خود بررسی و تحلیل کرده است، رویکرد خاص او به طور عمده به چند کشور اسلامی از جمله امپراتوری عثمانی(ترکیه)، ایران، مصر، عربستان، اندونزی، الجزایر و افغانستان معطوف بوده به گونه ای می توان گفت این کشورها را نمونه ای از کل جهان اسلام در نظر گرفته است.
جهان اسلام را می توان به عنوان اندیشه ای جهانی نیز در نظر گرفت، چرا که از یک سوی صدها فرهنگ و قوم را از مناطق مختلف جهان تحت پوشش خود قرار داده و از سوی دیگر دارای فرهنگ خاص و منحصر به فردی است که همچون شبکه ای اجتماعی تمام کشورهای اسلامی و مسلمانان ساکن در دیگر کشورهای جهان را با یکدیگر مرتبط می سازد.
رویکرد اساسی این کتاب، تاریخ جهان اسلام در قرن بیستم و برخی مؤلفه های آن نظیر ملی گرایی است. در کنار آن نیز شاخصه هایی نظیر عقاید تعصب آمیز اسلامی، جامعه مدنی، تکثرگرایی و تعدد هویت های گروهی مورد بررسی قرار گرفته اند.
هدف نویسنده جست و جوی هرچه بیشتر اتفاقات و اقدامات به عمل آمده در جهان اسلام در قرن بیستم و قراردادن آنها در کنار یکدیگر است.
شش فصل این کتاب عبارتند از:
– فصل اول فرهنگ اسلامی و نوگرایی مستعمراتی(1900-1920)
– فصل دوم ملی گرایی بورژوا و استقلال سیاسی(1920-1939)
– فصل سوم دوره رستاخیز(1939-1958)
– فصل چهارم فرهنگ اسلامی و مکتب جمهوری خواهی جهان سوم(1956-1973)
– فصل پنجم اوج گیری ایدئولوژی های اسلامی(1973-1989)
– فصل ششم فرهنگ اسلامی و جامعه مدنی(1989-1993)
این کتاب به ترجمه امیربهرام عرب احمدی در گروه تاریخ و تمدن منتشر شده است.
مولف رینهارد شولز
مترجم امیربهرام عرب احمدی
تعداد صفحات 560 صفحه
قطع رقعی
نوبت چاپ اول – 1391
تاریخ اسلام در آسیای مرکزی تا حمله مغول
پس از ظهور اسلام سرزمین های آسیای مرکزی، تحت کنترل و فرمانروایی مسلمانان درآمد. در جریان دو قرن چهارم و پنجم هجری مردمان قارلوق و اوغور که از جمله ساکنان آسیای مرکزی بودند به اسلام گرویدند و امپراطوری های قراخانیان و سلجوقیان را تشکیل دادند. اعراب مسلمان که در سال 31 هجری تا بلخ پیشروی نموده و بر خراسان دست یافته بودند به طور موقت از ادامه فتوحات دست برداشتند. در اواخر قرن اول هجری پس از انتصاب قتیبه بن مسلم باهلی (96-86 هجری) به حکومت خراسان بار دیگر فتوحات اعراب آغاز گردید.
در این کتاب از منابع زیادی استفاده شده است که می توان آنها را به منابع: تاریخی، جغرافیایی، سفرنامه ها و تحقیقات مورخان اروپایی تقسیم کرد. ضمناً نقشه های متفاوتی تهیه شده که با توجه به زمان و مکان در قسمت های مناسب قرار داده شده است.
کتاب تاریخ اسلام در آسیای مرکزی تا حمله مغول از چهار بخش تشکیل شده است:
بخش اول: آسیای مرکزی قبل از اسلام.
فصل اول: آسیای مرکزی یا آسیای میانه؛ فصل دوم: باستان شناسی خراسان و ماوراءالنهر؛ فصل سوم: خراسان بزرگ یا ولایات شرقی ایران؛ فصل چهارم: آسیای مرکزی قبل از ورود اسلام؛ فصل پنجم: حکومت های مستقل در آسیای مرکزی قبل از اسلام.
بخش دوم: اسلام در آسیای مرکزی.
فصل اول: نحوه استقرار اعراب مسلمان در ایران؛ فصل دوم: آسیای مرکزی در دوره بنی امیه؛ فصل سوم: حرکت های مبارزه بر ضد بنی امیه در خراسان و ماوراءالنهر؛ فصل چهارم: شورش حارث بن سریج در خراسان (116-128هـ).
بخش سوم: آسیای مرکزی در دوره حکومت عباسیان تا روی کارآمدن طاهریان.
فصل اول: واگذاری ولایات به والیان در دوره عباسیان تا حکومت طاهریان؛ فصل دوم: ترکان و حکومت عباسیان؛ فصل سوم: جنبش های دوره اول عباسی تا روی کارآمدن طاهریان در خراسان و ماوراءالنهر؛ فصل چهارم: فرقه های اسلامی و تصوف و گسترش اسلام در خراسان و ماوراءالنهر؛ فصل پنجم: خراسان و ماوراءالنهر در دوره حکومت های متقارن.
بخش چهارم: قره خانیان: اولین دولت ترک مسلمان در ماوراءالنهر.
فصل اول: خراسان و ماوراءالنهر در دوره غزنویان؛ فصل دوم: خراسان و ماوراءالنهر در دوره سلجوقیان؛ فصل سوم: خراسان و ماوراءالنهر در دوره خوارزمشاهیان.
مولف دکترمحمدامیر شیخ نوری
تعداد صفحات 400 صفحه
قطع رقعی
نوبت چاپ اول

برای اطلاعات بیشتر در مورد کتابهای «سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه» می توانید به سایت این انتشارات مراجعه کنید.

در این هزار توی غرفه ها که قدم می زدم به غرفه «انتشارات مولی» برخوردم کتابهای مختلفی در مورد دوره های مختلف تاریخ ایران را داشت. کتابی که توجهم را به خودش جلب کرد کتاب «تاریخ تمدن» نوشته آرنولد توین بی و به ترجمه استاد «یعقوب آژند» بود. حتما علاقه مندان به فلسفه تاریخ نام آرنولد توین بی را به کرات شنیده اند.

از میان غرفه هایی که دنبالشان می گشتم یکی غرفه «پژوهشکده تاریخ اسلام» بود. این پژوهشکده مجمع نام آوران رشته تاریخ در ایران است. همانطور که از تصاویر پیداست تمامی کتابها در مورد تاریخ اسلام بود. در کنار کتابها محصول ارزشمند دیگری نیز داشتند و آن سی دی جلسات نقد و بررسی و یا کارگاه های آموزشی پژوهشکده بود که توسط اساتید اجرا شده بود که برای علاقه مندان به رشته تاریخ غنیمتی است. برای اطلاع بیشتر از آثار پژوهشکده تاریخ اسلام می توانید از اینجا به سایت این مرکز مراجعه کنید.

دیگر غرفه ای که دنبال آن بودم غرفه امیر کبیر بود. غرفه ای بسیار بزرگ و همیشه مملو از جمعیت، به سختی توانستم جلو بروم و قیمت کتاب «نقش شیعه در فرهنگ و تمدن اسلام و ایران» از دکتر ولایتی را بپرسم که گفت تمام کرده ایم. به خانه که برگشتم در مورد این کتاب جستجو کردم و گویا پرفروش ترین اثر دکتر ولایتی در این نمایشگاه بوده است. کتاب ارزشمند دیگری از دکتر ولایتی به نام «فرهنگ و تمدن اسلامی» از انتشارات امیر کبیر منتشر شده است که به خاطر گران بودن آن جزو آرزوهای تاریخ دوستان است. انتشارات امیر کبیر مجموعه کتابهای معروف «تاریخ اسلام و ایران» را دارد که متشکل از چندین کتاب است که غالبا ترجمه کتابهایی با همین عنوان از دانشگاه کمبریج است. البته بخشی از این کتابها توسط انتشارات جامی چاپ شده است. اما هر دو انتشارات امیر کبیر و جامی، مجموعه کامل این کتابها را در قالب یک پکیج می فروختند و اگر اشتباه نکنم قیمت آن 290 هزار تومان با تخفیف نمایشگاه بود. لیست آثار تاریخی انتشارات امیر کبیر را از این لینک می توانید دنبال کنید.

غرفه انتشارات نشر علم در ابتدای ورودی یکی از سالن ها بود و به همین دلیل شلوغ بود. این انتشارات ویترین اصلی خود را به کتابهایی از تاریخ اسلام و ایران اختصاص داده بود. بیشتر کتابها نوشته ی باستانی پاریزی و رسول جعفریان بود. واقعا نمی دانستم که استاد باستانی پاریزی این تعداد کتاب در مورد تاریخ نوشته است. به هر حال غرفه نشر علم غرفه ای بود که علاقه مندان به تاریخ می توانستند مدت زیادی، جلوی آن توقف کنند.

یک کتاب بسیار جالب هم به چشمم خورد که دقیقا یادم نیست در غرفه کدام انتشارات بود کتابی با عنوان «تاریخ حضور مسلمانان و ایرانیان در قاره آمریکا پیش از کریستف کلمب» از حمید شفیع زاده اگر در اینترنت جستجو کنید این کتاب سر و صدای زیادی کرده است. البته اصل موضوع کشف جدیدی نیست و بسیاری از باستان شناسان به آن اذعان کرده اند و از حضور اقوام و قبائل مختلف در این قاره سخن به میان آورده اند. من کتاب را نخوانده ام اما چیزی که باعث شده کتاب حاشیه های بسیاری بگیرد رنگ و بوی سیاسی کتاب است. (انشاء الله اگر عمری بود در این زمینه مطالبی را در سایت تخصصی تاریخ اسلام منتشر خواهیم کرد.) از دیگر غرفه هایی که کتابهای ارزشمندی در مورد تاریخ اسلام داشتند می توان از غرفه انتشارات سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح نام برد که مجموعه اطلس های گرانبهایی در مورد تاریخ اسلام،شیعه، و اطلس غزوات پیامبر به چاپ رسانده اند. همچنین انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، کتاب «تاریخ نگاری در ایران از آغاز دوره اسلامی تا حمله مغول» نوشته پروین ترکمنی آذر را در ویترین خود گذاشته بود. کتاب دیگری که چشمم را گرفت کتاب «دانش هرمنوتیک مطالعه ی تاریخ» نوشته ی ویلهلم دیلتای از انتشارات ققنوس بود.

کتابهای عامیانه تاریخی

مسلما کتاب های تاریخی به خصوص در مورد تاریخ ایران و تاریخ اسلام ، در نمایشگاه کتاب به همین لیست ختم نمی شد. انگیزه من بیشتر تهیه ی گزارشی از کتابهایی بود که به صورت تخصصی و آکادمیک در مورد تاریخ اسلام و ایران بودند. طبیعتا نباید از تاثیر و نفوذ کتابهای عمومی و عامه پسند تاریخی غافل شد. آثاری که در نمایشگاه کتاب، به وفور به چشم می خورد از رمان های تاریخی گرفته تا کتابهای مرحوم ذبیح الله منصوری و … باید اذعان کرد که خوب یا بد، درست یا غلط این نوع آثار است که دامنه ی وقایع دور تاریخی را به امروز می کشاند و تاریخ گذشته را به متن جامعه می کشاند.

کتابهای تاریخ اسلام و ایران در بخش لاتین

بعد از گشت و گذار در کتابهای فارسی دیگر وقتش رسیده بود که به بخش جالب نمایشگاه یعنی بخش زبانهای خارجی بروم. بخشی که کتابهای لاتین و عربی در آن مشتریان زیاد و پر و پا قرص خود را دارد. در بخش کتابهای لاتین معمولا کتابهای داستانی و رمان به خصوص رمان های روز مشتریان خاص خود را دارد. بسیاری از اساتید و دانشجویان نیز به دنبال منابع خاص خود می گردند. در این میان سهم کتابهای لاتین در مورد تاریخ اسلام و ایران چندان چشمگیر نبود هر چند به کتابهای بسیار جالبی در این موضوع برخورد کردم که به شرح ذیل است:
آن طور که من دیدم فقط یک انتشارات کتابهای تخصصی در مورد تاریخ اسلام و ایران داشت و آن انتشارات «تاریس» (Tauris) بود. دفتر این انتشارات در لندن است و شعبه ای در دیگر کشورها از جمله نیویورک آمریکا دارد. اولین کتابی که به چشمم خورد کتابی بود با عنوان Words of Power: Hurufi Teachings Between Shi’ism and Sufism in Medieval Islam (واژه های قدرت: تعلیمات حروفیه در تشیع و تصوف در اسلام میانه) نوشته Orkhan Mir-Kasimov بود. دیگری کتابی بود با موضوعی بسیار جالب و قابل توجه Waterways of Iraq and Iran in the early islamic period (راه هاي آبی بین ایران و عراق در دوره صدر اسلام) نوشته پیتر وِرکیندرن «peter verkinderen» .

کتاب دیگری در مورد دوره سلجوقیان با عنوان «The Age of The Seljuqs» نوشته ادموند هرزیگ «Edmund Herzig» بود که قیمت آن 170 هزار تومان بود.
کتاب دیگر از همین انتشارات Tauris کتابی با عنوان «Iran and The World In The Safaid Age» (ایران و جهان در عصر صفویان) نوشته ویلم فلور«Willem Floor» و ادموند هرزیگ بود. یک کتاب دیگر نیز از ادموند هرزیگ در مورد حافظ عرضه کرده بود با عنوان «Hafiz and the Religion of Love in Classical Persian Poetry» (حافظ و دین عشق در شعر پارسی دوره کلاسیک»

کتابهای تاریخی در بخش عربی نمایشگاه

معمولا بیشتر پژوهشگران رشته تاریخ، طرفدار پروپا قرص این بخش از نمایشگاه هستند. در این بخش،تاریخ دوستان و تاریخ نگاران، بیشتر به دنبال تهیه کتب منبع هستند کتابهایی مانند «تاریخ طبری» «تاریخ الکامل» «الفهرست ابن الندیم» خیلی از این کتابها با اصلاحات و ویرایش ها جدید منتشر می شوند. در این بین کتابهای متنوعی نیز از محققان و نویسندگان عرب منتشر می شود که مورد توجه پژوهشگران و متخصصان در این رشته است. کتاب معروف دکتر جواد علی در مورد تاریخ عرب قبل از اسلام در 10 جلد بود که قیمتی حدود 400 هزار تومان داشت. مجموعه کتابهای نویسنده معروف عرب، «سهیل طقوش» (که خیلی از کتابهایش در ایران ترجمه شده است به خصوص توسط انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه» ) که در مورد دولتهای مختلف اسلامی کتاب نوشته است.

کتابهای سهیل طقوش در بیست و نهمین نمایشگاه کتاب تهران
کتابهای سهیل طقوش در بیست و نهمین نمایشگاه کتاب تهران

کار جالبی که «ویژه نشر»( نهاد مسئول بخش کتابهای زبان های خارجی در نمایشگاه) کرده لیست تمامی کتب لاتین و عربی را با تفکیک موضوعی منتشر کرده است و شما می توانید کتاب ها را با دسته بندی موضوعی بررسی کنید. برای این کار می توانید از این آدرس استفاده کنید.
خودم قصد داشتم کتاب «تاریخ طبری» و کتاب «الفهرست ابن الندیم» را بخرم اما فقط به الفهرست بسنده کردم.

نتیجه

به نظرم موضوعات تاریخی نیازمند بروزرسانی های متعدد و خوانش های نو، متناسب با زمانه هستند. به گمانم آثار تخصصی در زمینه تاریخ اسلام و ایران و همچون پیش نیازهای تحقیق در تاریخ همچون موضوعات فلسفه تاریخ و روش تحقیق تاریخی، در آغاز مسیر خود قرار دارد. و می توان من حیث المجموع نمره قابل قبولی به آن داد. اما شاید در دو حوزه ضعف های عمده ای به چشم می خورد یکی در ترجمه آثار جدید از زبان های دیگر به خصوص زبان انگلیسی و عربی، چندان چابک عمل نکرده ایم و ضعف مهم تر آن که در عرضه کتابهای فارسی به زبان های دیگر و مجامع بین المللی تقریبا کاری انجام نشده است.

نظر شما در این زمینه چیست؟ آیا از کلیت کتابهای موجود در موضوع تاریخ راضی هستید؟ یا اگر به نمایشگاه رفته اید و کتاب جالبی را دیده اید که من از قلم انداخته ام حتما نظر خود را ارسال کنید.

2 نظرات

  1. امید

    خدا را شکر بعد از مدتها سایت را دوباره با ظاهری جدید و زیبا راه اندازی کردید. امیدوارم همچون گذشته موفق باشید به خصوص بخش دانلود کتاب های تاریخ را مثل گذشته بیاورید. این جور گزارشات هم خوب است از اخباری که در مورد تاریخ هست بیشتر مطلب بیاورید.
    با تشکر از سایت خوبتان

  2. محسن

    واقعا کمکم کرد که بتونم کتابی که میخوامو پیدا کنم
    ممنون از مطلب خوبتون

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *